Tại sao cần dạy trẻ từ khi còn nhỏ?

Giai đoạn từ 0-8 tuổi, đặc biệt từ 0-3 tuổi, là khoảng thời gian não trẻ phát triển. Những năm tháng đầu đời sẽ tạo nền tảng cấu trúc nơ-ron thần kinh để trí thông minh của trẻ phát triển khi bước vào giai đoạn trưởng thành.

Tại sao cần dạy trẻ từ khi còn nhỏ?
Tại sao cần dạy trẻ từ khi còn nhỏ?

Ngay từ khi hình thành bào thai, các nơ-ron thần kinh phát triển với tốc độ chóng mặt. Não bộ vẫn tiếp tục phát triển, bằng chứng là sau khi sinh, não trẻ chỉ nặng 25% não người lớn, 50% lúc 1 tuổi, 75% lúc  2 tuổi và khi được 3 tuổi, não trẻ đã có thể nặng bằng 90% não người lớn.

Não chúng ta có hơn 100 tỉ nơ-ron, phần lớn hình thành trong suốt 5 tháng đầu trong bụng mẹ. Nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng, các nơ-ron có thể được tạo ra trong suốt cuộc đời, nhưng số lượng chỉ đủ để thay thế những nơ-ron đã chết.

Mỗi một nơ ron thần kinh được kết nối với khoảng 5000 nơ ron khác. Não càng có nhiều nhánh nơ-ron và khớp thần kinh càng có lợi cho việc suy nghĩ. Trên thực tế, não trẻ có nhiều khớp thần kinh hơn người lớn vì trẻ chưa trải qua giai đoạn “cắt tỉa”. Trong giai đoạn này, não sẽ loại bỏ những kết nối nơ-ron không cần thiết để hoạt động tốt hơn và hiệu quả hơn.

Tận dụng hay loại bỏ?

Giai đoạn cắt tỉa là minh chứng cho khả năng thích nghi của não với môi trường trẻ được nuôi dưỡng. Kết quả kiểm tra cơ chế hình thành não đã dẫn đến sự ra đời của học thuyết  “các giai đoạn quan trọng của trẻ” – thời điểm phải xảy ra sự kích thích hoặc khả năng phát triển các chức năng bình thường sẽ bị mất đi.

Trong một thí nghiệm, những chú mèo con bị bịt mắt trong nhiều tháng sau khi ra đời không thể nhìn rõ mọi thứ khi được tháo bỏ băng bịt mắt. Nguyên nhân là do những nhánh nơ-ron cần thiết để giải mã thông tin về hình ảnh trong não không có cơ hội phát triển. Cũng giống như thế, trẻ nhỏ bị đục thủy tinh thể phải được chữa trị trong vài tháng đầu đời hoặc sẽ phải chịu căn bệnh này suốt đời.

Không gì có thể tồi tệ hơn là khi não không được kích thích phát triển. Chính vì thế, cần phải chú trọng việc tác động tích cực vào não trẻ ngay từ khi mới lọt lòng.

Trong một nghiên cứu, những chú chuột con được nuôi trong 2 điều kiện sống khác nhau: một số được nuôi trong lồng với nhiều đồ chơi và chướng ngại vât, và số còn lại không có gì. Sau 80 ngày, những chú chuột con ở trong môi lồng có đồ chơi có vỏ não nặng hơn, nơ-ron lớn hơn và các nhánh nơ-ron phức tạp hơn.

Tương tự như não trẻ, các nhà khoa học đã tìm ra rằng, não của trẻ chơi nhạc cụ phát triển hơn những trẻ không chơi, bao gồm tiểu não và vùng Corpus Callosum – vùng não có nhiệm vụ nối kết bán cầu não trái và phải.

Rèn luyện não cho trẻ

Các sáng kiến giáo dục tại Mỹ như Head Start và Early Head Start hỗ trợ rất nhiều cho sự phát triển của trẻ. Một số chương trình Head Start tập trung vào việc giúp đỡ những trẻ em gặp khó khăn, đã giúp là tăng chỉ số IQ lên đến 8 điểm.

Lời kết

Bạn nên can thiệp vào việc phát triển não trẻ càng sớm càng tốt, đặc biệt nên áp dụng chương trình Head Start cho trẻ sơ sinh để có kết quả tốt nhất.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

Leave a Reply

Your email address will not be published.